دسته بندی نشدهمقالات

عسل چیست؟

در ابتدا لازم است به این نکته اشاره کنیم که در مورد عسل مطالب بسیار فراوانی وجود دارد به طوریکه اگر بخواهیم متنی جامع و کامل داشته باشیم، می توانیم کتابی 500 صفحه ای در رابطه با عسل بنویسیم. اما ما در این نوشتار قصد داریم به طور مختصر و مفید توضیح بدهیم که عسل چیست؟         و در مقالات دیگر به انواع عسل، خواص انواع عسل ها، شربت عسل، معجون های مختلف با عسل و سایر موارد می پردازیم.

منظور عموم مردم از عسل، عسل های طبیعی هستند. و ما هم عسل های طبیعی را مدنظر داریم.

عسل طبیعی

عسل های طبیعی دو نوع هستند:

  1. یا منشأ گیاهی دارند که از شهد جام (پیاله ی) گل است. مانند: جام گل شبدر، یونجه، آفتابگردان، گیلاس، آلبالو و یا زردآلو.
  2. و یا منشأ گیاهی دارند که از بغل ساقه دمبرگ یا قسمتی از گیاه می جوشند و تولید می شوند. مانند: ساقه پنبه، نمدار و ترنجبین .

پس عسل طبیعی، عسلی است که از جام گل و یا از ساقه یک گیاه برداشته می شود. به آن هایی که از جام گل بدست آید عسل می گوییم و به آن هایی که از ساقه بدست می آید عسلک می گوییم.

جام گل

فرآیند عسل هایی که منشأ گلی دارند و از جام گل ترشح می شوند بدین صورت می باشد که در داخل پیاله گل شهد یا نکتار ترشح می شود.

عموم مردم فکر می کنند: در مناطقی که سرسبز تر هستند و بارندگی بیشتر است، تولید عسل هم بیشتر می باشد. اما این باور اشتباه است. باید گفت که در مناطق خشک تر عسل بیشتری تولید می شود.

آنچه که در اینجا مطرح می شود اهمیت گل ها در نظر مردم و زنبوردار است. گل ها همیشه در طبیعت فراوان هستند اما نظر و انتظار مردم و زنبوردار نسبت به دیدن گل متفاوت هست. به طور معمول عموم مردم خیلی از گل ها را در مراتع، کوه ها، صحرا ها، بیابان ها و جنگل ها مشاهده نمی کنند ولی زنبوردار ها مشاهده می کنند.

جام گلساقه گیاه

عسل هایی که از ساقه گیاه ترشح می شوند و عسلک (عسل پست) نام دارند هم باید مدنظر داشته باشیم زیرا که بعضی از این عسل ها مانند عسل ترنجبین جزو عسل های بسیار مرغوب محسوب می شوند. به عنوان مثال عسل ترنجبین که از ساقه گیاه خارشتر ترشح می شود سرشار از مواد معدنی هست و رنگ قرمز مایل به سیاه دارد و در درمان کبد چرب و بیماری های کبدی استفاده می شود.

در مقوله عسل ها در دسته عسل های طبیعی که بسیار متفاوت هستند می توانیم عسل گون، عسل آویشن، عسل آفتابگردان، عسل زیرفون (نمدار)، عسل مرکبات، عسل خارشتر، عسل گشنیز و عسل کُنار و غیره را نام برد.

گیاه خارشترچگونگی نام گذاری عسل ها

این سوال برای ما پیش می آید که چگونه عسل ها نام گذاری می شوند؟

به طور مختصر می توان این گونه اشاره کرد که چون زنبور عسل یک حشره منظم و برنامه ریزی کننده است با برنامه و نظم خاص روی گیاه در منطقه ای کار می کند. علاوه بر طعم، مزه، رنگ و عطر از نظر علمی هم می توان آزمایش کرد که روش خاص دارد که در مقاله ای دیگر به چگونگی تشخیص آن به صورت علمی می پردازیم.

شهدزایی گیاهان

عسل هایی که در بالا اشاره کردم عسل هایی بودند با منشأ گل و گیاه که بعضی از این گیاهان شهدزایی بالایی دارند و بعضی دیگر شهدزایی پایینی دارند. یعنی میزان کم و زیادی عسل ها در گیاهان مختلف، مراتع مختلف، باغ ها و جنگل های مختلف فرق می کند به عنوان مثال می گویند یک هکتار باغ گیلاس یا گلابی بین 20 تا 25 کیلو عسل می دهد اما یک هکتار اقاقیا 1700 کیلو عسل می دهد.

ضمنا بابد یادآور شد که زمان جوشش شهد در پیاله گل هم برای هر گیاه خاصی فرق می کند. جوشش شهد برای هر گیاه در زمانی خاصی از ساعات روز اتفاق می افتد.

شهدزایی اقاقیاعسل های گیاهی با تغذیه

عسل هایی داریم با منشأ گیاهی و تغذیه یعنی علاوه بر اینکه زنبور عسل از طبیعت استفاده می کند، بخشی هم تغذیه شده است. این دسته از عسل ها هم جزو عسل های نسبتا خوب به شمار می رود چون بخشی گیاهی و بخشی تغذیه است . هم چنین آن بخشی که هم زنبور با آب و شکر تغذیه شده است به دلیل اینکه زنبور آن را در کندو فرآوری کرده و مقدار زیادی آنزیم به آن اضافه نموده خوب است.

عسل های تغذیه خالص

این عسل ها درصد کمی منشا گیاهی و گلی دارند. چون اگر زنبور از طبیعت چیزی نیاورد، نمی تواند عسل تغذیه تولید کند. این عسل را عسل تغذیه می نامیم چون بیش از 70 درص آن از شربت آب و شکر تغذیه شده است. می توان گفت این عسل حداقل خاصیتی دارد چون بین 5 تا 25 درصد آن طبیعی است و ضمنا چون زنبور عسل به آن آنزیم دیاستاز اضافه کرده و قند مرکب را شکسته است.

دسته ای دیگر از عسل ها در بازار وجود دارند که جامعه زنبورداران به آن کار کثیف می گویند. (کار کثیف یعنی قرار نداشتن هر چیزی در جایگاه خودش).

این کار کثیف به دو صورت اتفاق می افتد:

  • شکر را می جوشانند، قوام می آورند، به شربتی غلیظ تبدیل می کنند و آن را بسته بندی کرده و به دست مردم می دهند.
  • گلوکز یا قند گندم که ماده اولیه تولید شکلات هست را بسته بندی کرده و وارد بازار می کنند. (عسل های کاملا تقلبی)

چگونگی تشخیص عسل های طبیعی از عسل های کاملا تقلبی

ما به عنوان مصرف کننده چگونه تشخیص بدهیم؟

می توانیم یک شیشه عسل را جلوی نور بگیریم و به داخل آن نگاه کنیم، اگر فوق العاده شفاف بود می شود به آن عسل شک کنیم چرا که عموما عسل هایی که می خریم رنگی تار دارند (رنگ تار به دلیل دانه های گرده گل و خرده موم های معلق در عسل هست). ذراتی غبار مانند در عسل مرغوب نمابان می شود.

هم چنین ما اگر عسلی را خریداری کردیم و آن را مدتی در خانه نگه داشتیم. پس از مدتی شروع کرد به بستن یا شکرک زدن (رس کردن) تا 95 درصد می توانیم احتمال بدهیم که آن عسل طبیعی است. زیرا که هر چقدر ذرات خارجی در عسل بیشتر باشد زودتر رس می کند.

لازم به ذکر این نکته است که قیمت عسل ها دلیل بر مرغوبیت آن نیست. یک عسل متناسب با رنگش، طعمش، غلظتش و میزان موجودیش در جامعه قیمت گذاری می شود.

همچنین خوب است بدانید که همه ی زنبوردارها باید به کلنی های خود شکر بدهند منتها شکر دادن روش های مختلفی دارد. گاهی زنبوردار شکر را به جهت تغذیه شکم زنبور و لارو های آنان می دهد و گاهی به جهت تولید عسل. فرمول درست کردن خوراک زنبور متفاوت است.

عسل دمنوشیعسل های دمنوشی

علاوه بر موارد گفته شده به  این مورد اشاره می کنیم که متداول در ایران نیست. عسل های دمنوشی یعنی بطور مثال چگونه شیر گاو را به زنبور بدهیم و زنبور آن را به عسل شیر تبدیل کند. یا چگونه دمنوش آویشن، نعنا، پونه، اسطوخودوس به زنبور بدهیم.

از این عسل های دمنوشی می توان در طب سنتی استفاده نمود.

ناگفته نماند که با عسل 100 درصد طبیعی نمی توان پاسخ گوی نیاز جامعه بود. پس ما مخالف این ایده هستیم که به زنبورها نباید خوراک داد. اتفاقا می توانیم با دمنوش های متفاوت زنبور را تغذیه کنیم اما با همین شرایط به مشتری ارائه بدهیم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

دکمه بازگشت به بالا